Intieme verzorging rond je menstruatie

Hoe was je je vulva tijdens je menstruatie?

Met lauw water, net als op andere dagen, en daarna droogdeppen. Zeep, intieme doekjes en sprays heb je niet nodig.

Je menstruatie verandert niets aan het basisadvies. Wil je op een zware dag wat vaker even opfrissen, spoel dan alleen met water. Bijvoorbeeld 's avonds een korte douche, of een keer extra tussendoor als je je plakkerig voelt. Ook spoelen in je vagina is niet nodig: het bloed verlaat je lichaam vanzelf.

Waarom zo weinig? Je vulva heeft een eigen beschermlaag. Hoe minder je eraan doet met zeep en geurtjes, hoe rustiger je huid blijft, juist in dagen dat hij al wat meer te verduren heeft. Meer over wassen met water, zeep of wasgel lees je bij je intieme zone wassen.

Wat verandert er in je vagina tijdens je menstruatie?

Het aandeel melkzuurbacteriën neemt tijdelijk af. Dat is normaal en herstelt zich daarna vanzelf.

Dat beschrijft een overzichtsartikel van Kroon en collega's (2018). Melkzuurbacteriën houden je vagina licht zuur, en dat beschermt tegen ongewenste bacteriën en schimmels. Thuisarts noemt hormonale veranderingen zoals menstruatie ook als factor bij schimmelinfecties. Gun je vagina in deze dagen dus gewoon wat rust. Hoe die balans werkt, lees je bij de pH van je vagina.

Merk je na je menstruatie ongewone afscheiding, jeuk of een vieze geur, of verlies je bloed buiten je menstruatie of na seks, laat dan je huisarts even kijken.

Welk menstruatieproduct past bij jou?

Dat hangt af van je bloedverlies, je huid en wat prettig voelt. Kies in elk geval zonder parfum, en wissel op tijd.

Veel vrouwen combineren: overdag een tampon of cup, 's nachts maandverband of menstruatieondergoed. Deze tabel helpt je kiezen:

Hoe gebruik je tampons veilig?

Door hem op tijd te wisselen en niet groter te kiezen dan nodig. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) geeft drie eenvoudige regels:

1. Wissel je tampon elke 4 tot 8 uur. Koppel het aan vaste momenten, zoals 's ochtends, in je lunchpauze en na het werk.
2. Draag één tampon nooit langer dan 8 uur. Slaap je langer, kies dan voor de nacht iets anders.
3. Gebruik de laagste opneemcapaciteit die bij je bloedverlies past. Op lichtere dagen past vaak een kleinere maat. Voelt de tampon na een paar uur nog bijna droog, dan kan een maatje kleiner.

De FDA schrijft ook dat het bleken van tampons zo gebeurt dat er geen gevaarlijke hoeveelheden dioxine in zitten. Kies wel tampons zonder parfum, zoals Thuisarts adviseert. Een handige gewoonte: zet een herinnering in je telefoon op dagen dat je druk bent, dan vergeet je het wisselen niet.

Is een menstruatiecup een goede keuze?

Voor veel vrouwen wel. In onderzoek lekte de cup even vaak of minder vaak dan maandverband of tampons.

Een groot overzicht in The Lancet Public Health (van Eijk en collega's, 2019) bundelde 43 onderzoeken met zo'n 3.300 vrouwen en meisjes. Veel onderzoeken waren wel van beperkte kwaliteit. In de verzamelde meldingen stonden ook vijf gevallen van toxisch shocksyndroom na cupgebruik, en bij 13 vrouwen was een spiraal verschoven. Gebruik je een spiraal, bespreek dan met je huisarts of een cup voor jou geschikt is.

Het inbrengen is in het begin even wennen. Begin op een rustige dag thuis, dan leer je in je eigen tempo hoe het voelt en hoe je hem leegt.

Hoe voorkom je irritatie door maandverband?

Door het te wisselen zodra het vochtig aanvoelt en te kiezen voor producten zonder parfum. Een vochtige, warme huid raakt sneller geïrriteerd.

Maandverband houdt vocht en warmte dicht tegen je huid. Op een lange dag met veel zitten of fietsen kan dat gaan schuren of branderig voelen. Een paar kleine aanpassingen maken veel verschil:

• Parfumvrij: geurstoffen kunnen je vulva irriteren. Dat geldt voor maandverband, inlegkruisjes en het wasmiddel van wasbaar maandverband.
• Katoenen ondergoed: dat ademt beter dan synthetische stof. Meer daarover lees je bij ondergoed en kleding.
• Droogdeppen: na het spoelen dep je je vulva droog in plaats van te wrijven.
• Inlegkruisjes niet elke dag: volgens Thuisarts kun je ze beter laten als je last hebt van je vulva of afscheiding.

Hoe herken je toxisch shocksyndroom?

Aan hoge koorts, een rode uitslag die aanvoelt als schuurpapier en je ineens heel ziek voelen. Het is zeldzaam, maar wel levensbedreigend.

Toxisch shocksyndroom (TSS) ontstaat door een infectie en kan optreden na gebruik van een tampon of menstruatiecup. De NHS adviseert om ze niet langer in te houden dan nodig of aanbevolen. Signalen zijn onder meer:

• hoge koorts;
• een rode, verheven uitslag die aanvoelt als schuurpapier;
• je heel ziek voelen.

Krijg je deze klachten terwijl je een tampon of cup gebruikt, haal het product er dan uit, bel direct een arts en zeg dat je het gebruikte. Door je tampon op tijd te wisselen, houd je de kans klein.

Veelgestelde vragen

Mag ik 's nachts een tampon dragen?

Volgens de FDA mag een tampon nooit langer dan 8 uur in. Slaap je langer, dan is maandverband of menstruatieondergoed voor de nacht een veiliger keuze.

Kan ik geparfumeerd maandverband gebruiken?

Thuisarts en de NVOG adviseren maandverband zonder parfum. Geurstoffen kunnen je vulva irriteren. Parfumvrij voelt vaak ook gewoon rustiger aan.

Hoe vaak verschoon ik maandverband?

Er is geen vast aantal uren. Verschoon het zodra het vochtig aanvoelt, ook op lichte dagen. Een droge huid blijft rustiger.

Wat doe ik als een tampon vastzit?

Blijf rustig en probeer het ontspannen opnieuw. Lukt het niet om hem zelf te verwijderen, ga dan naar je huisarts. Die helpt je snel en zonder gedoe.

Verder lezen

• Intieme verzorging: wat je vulva en vagina wel en niet nodig hebben
• Ondergoed, strakke kleding en je intieme huid

Meer lezen over dit onderwerp

• FDA – tampons veilig gebruiken
• NHS – toxic shock syndrome